Leopold Laarmans Column Archief

Elke dinsdagochtend om vijf uur filosofentijd, ontwaakt en vertrouwt Leopold Laarmans zijn momentane ochtenddauwmijmeringen aan het geduldige papier toe. Al ruim dertien jaar lang. Het aanbod essays overdenkt het dagelijkse leven van a tot z, van nadir tot zenith en... naar alle windstreken toe. Laarmans scheert daarbij als een komeet langs alle sterren van het heelal en geen menselijk, al te menselijk onderwerp blijft onaangeroerd. De teksten sluiten eerder aan bij het dagboek waarbij het toevallige en het gefragmenteerd denken centraal staat. Laarmans leeft volop in zijn teksten en Willem Elias, VUB-professor op emeritaat verduidelijkt het als volgt, "Hier wordt hij Diogenes die de goegemeente van antwoord dient door de middelvinger te strekken en aan machthebbers die hem willen manipuleren verzoekt om uit het zonlicht te gaan. Hier sluit Leopold aan bij de cultuurfilosofie voor wie geen onderwerp vreemd is maar die de vraag stelt: wat of wie zijn wij hier vandaag? Leopold Laarmans zegt er zijn gedacht over. Een nieuwe Spinoza?"


Huidige Column


 

Niet de Big Bang is vreemd, maar

De parallelle universums waarin

Mensen samen op aarde leven

Leopold Laarmans

xxx

Column 1287: Leve 2026

dinsdag 30 december 2025

 

CD - Van Morrison, Live At The Grand Opera House Belfast - Polydor, 1984

Op het nieuwjaarsfeestje zal ze Prada-paars dragen en zal ze ruiken naar Dior-lavendel. Over haar perfecte body glijdt haar Long Silk Knit als een kroon over een tand. Aan haar voeten hijst ze haar nieuwe trendy stijlhacks met een brede schacht, een puntige neus - zoals ze zelf van nature ook draagt - en een kleine, sculpturale sleehak. Met haar gekozen dierenprint maakt dat van haar een ster op pantervoeten. Aan haar schouders hangt een pareltas van Cult Gaia en om de pret compleet te maken, kreeg ze van haar minnaar een nobele gift om haar magische vingers te sieren: een ring uit de Gems-collectie van het Belgische merk Atelier Wittmann. Ziezo, nog even haar arm schudden zodat haar Hermès Cut Le Temps Suspendu weer voor drie dagen ‘automatic’ de tijd kan beheren. En dan is ze klaar. Nog snel een extra streepje rond haar kattenogen met de eyeliner van Louis Vuitton en hopsakee: she can go en kan met hoofdletter ‘U’ op het nieuwjaarsfeestje in Knokke verschijnen. Ze stapt in haar Maserati Gran Cabrio Folgore (761 HP) en raast via de lange weg vanuit Luxemburg-City doorheen Wallonië en Vlaanderen waar 194.000 werklozen haar toewuiven terwijl ze aanschuiven bij het colosseum OCMW. Ze vergaapt zich aan al die ellende en glimlacht beleefd met open pruimenmondje. Is dit dan het koninginnestukje van regering De Wever, twijfelt ze. Haar zure gal gooit haar tandendoosje echter weer snel dicht. Te doeme, beseft ze plots. Ze is vergeten haar levensnoodzakelijke dagelijkse pillen in te nemen. Gal en lever ontsporen dan al snel als instigator van een dringende ziekenhuisopname. Ze vervloekt haar medicinale leven en duwt de batterijpedaal dieper in. In de villa te Knokke liggen er mogelijk extra medicijnen. Jammer maar helaas! Op de parking in Jabbeke moet ze nolens volens halt houden. Op haar mediakit spreekt ze moeizaam het alarmnummer ‘one one two' in! Op JOEradio speelt hilarisch toevallig het nummertje ‘Arme Joe’. Het hakt er diep in, maar ze is al buiten bewustzijn als de loeiende ambulancewagen met gierende banden aankomt. Het is duidelijk te zien aan de gelaatsuitdrukkingen van de hulpverleners dat haar gouden dagen voorbij zijn. Bovendien is het regionaal fors bezuinigde ziekenhuis niet langer gespecialiseerd in levercirrose. Het noodteam van artsen, schatplichtig aan de Eed van Hippocrates, beweegt hemel en aarde om de vrouw uit de woelige Styx te trekken. Fatum, paniek, drama. Even later sterft de Luxemburgse lady. Ze heeft nieuwjaar net niet gehaald.

Ver weg van het parallelle universum Knokke, in een gat van een faciliteitengemeente, tekent een voormalige werkloze zijn papieren bij het OCMW. Hij zal in 2026 voorlopig 1.314,20 euro per maand ontvangen. Hij wordt door blinde ambtenaren (op)gevolgd zoals een crimineel met enkelband. Doe maar, buigt hij nederig het hoofd, maar stiekem kijkt hij uit naar zijn nieuwjaarsfeestje. In een geïmproviseerde gaarkeuken voor sukkelaars serveren ze gratis friet-stoofvlees met een kwak mayonaise incluis een pintje bier. De minderbedeelden zijn gezond genoeg om dat menuutje wellustig te verteren. Nadien is er een oudejaarsfeestje met de plaatselijke bejaarde John Lennon. Bier, wijn en plezier zijn er gegarandeerd van de partij. Roken mag! Een plaatselijke filantroop - niet Marc Coucke - sponsort het armen-nieuwjaarsfeest. En er worden cadeautjes uitgedeeld. Allemaal leuke spullen die bij Kringloopwinkels zijn aangekocht voor een prikje. Veel boeken, CD’s, DVD’s, schilderijtjes, keramiek, nepporselein, sacochen en sjaaltjes en regelrechte snuisterijen. Een groep vrijwilligers heeft al die cadeautjes gewikkeld in prachtig geschenkpapier uit… Kringloopwinkel Sjans. En oh oh oh, er is ook een pittige tombola voorzien - iedereen krijgt een nummertje bij het binnenkomen met als hoofdvogel aller geschenken: een reisje voor twee voor een weekendje Middelkerke, de kustgemeente van brulaap Dedecker. Spannend!


Ja, de zogeheten sukkelaars van België zijn vet tevreden en gaan het tijdens de feestelijkheden zeker hebben over het dappere einde van icoon Brigitte Bardot (1934-28/12/2025). Ook over de plotse dood van gitarist Perry Bamonte (65) van The Cure. En het zou ook goed kunnen: gesprekken over het heengaan van ‘Lei’ Leonard Nolens (78), topschrijver van het Nederlands taalgebied. Verder zullen de verhalen als wind over de hoofden vliegen, van de tering naar de nering zetten. Over de open doos van Pandora. Attila-Poetin-de-Hun. Zotte Trump. IJskonijn Xi Jinping en wellicht ook Aurelius-Bart De Wever. Pol vertelt zoals steeds over zijn zopas gelezen boek, ’Wat we kunnen weten’ van Ian McEwan en Jan dweept, zoals al een jaar lang, met Elizabeth Strout. Hij krijgt veel aandacht om zijn verhaal en ik geef hem even het woord, “Ik loop achterop, want Elizabeth Strout heeft me het hele jaar niet willen loslaten. Ik las begin dit jaar haar ‘Tell me everything’ (Vertel me alles) en nu in december bevind ik me acht Strout-boeken verder. Het oeuvre van Strout is een eigenste universum, waar je niet uit wil stappen, met personages die in meerdere boeken terugkeren en die daarin, niet anders dan in het echte leven, afwisselend hoofd- en bijrollen hebben. Kleine levens die Strout schetst met grootse aandacht en genade. Het is het soort schrijven dat je zin geeft je met het leven te verzoenen.” Greta klapt in haar handen na zo’n betoog. Ze voegt er naadloos aan toe, “De onvermoeibare, onverwoestbare en onevenaarbare dichter Serge van Duijnhoven bracht in 2025 een dikke verzamelbundel uit, ‘Nooit Meer Zo Nu', met handgeschreven teksten, pictogrammen, foto’s en talloze verzen. Hij wordt gekweld door parkinson, maar blijft onverdroten voorttimmeren aan zijn oeuvre. Paradoxaal genoeg beitelt hij intussen zijn eigen grafsteen, die in het midden van zijn Noord-Brabantse huiskamer staat.” Even is de zaal fluisterstil, maar dan stijgt boven deze gezelligheid een volgend salvo van woorden uit. Ook ‘Mario en de magiër’ van Thomas Mann, dit jaar uitgebracht als graphic novel door Koenraad Tinel en vertaler Els Snick, is meer dan aanbevelingswaardig, strooit Philip vanop een stoel het boek de zaal rond en hij vervolgt, “Het leest in het huidige Europa, dat steeds sterker naar gistend onbehagen en opkringelende kruitdamp stinkt, akelig actueel. Ik herinner me bijvoorbeeld dit kleine zinnetje met grote waarheid, ‘Bevelen en gehoorzamen vormden eenzelfde principe, een onverbrekelijke eenheid. (…) De ene gedachte ligt besloten in de andere, zoals volk en leider in elkaar besloten liggen.” Daarna zet Philip weer voeten aan de grond. Een beklijvend literair intermezzo komt er met Sofie. Zij vraagt en krijgt aandacht voor, ‘Open Socrates’ van Agnes Callard. Overtuigend vertelt ze over Callard die met het intrigerende boek wijst op een confronterende manier op de verantwoordelijkheden die inherent zijn aan het denken. Haar terugkeer naar Socrates is een terugkeer naar een vorm van intellectuele integriteit die helaas vaak ver te zoeken is in het huidige publieke en politieke debat – en heus niet alleen bij ‘links’, zoals ‘rechts’ denkt, of alleen bij ‘rechts’, zoals ‘links’ denkt. Wow, knap gezegd!, knuffelt Sander haar.

En zo gaat dat maar door. Pintje bier. Focus op boeken, maar evengoed op sociale thema’s, klimaat en natuur, toekomst of geen toekomst, de ontreddering van de chemische industrie in België, de fenomenale opmars van goud en zilver, migratie omnivalent, de steile opkomst van AI, gen Z en hun macht om elke regering te dwingen in te binden, hier en daar wat over ‘Stranger Things’, of Marjan De Schutter als Mens van het Jaar, net zo goed als SIX SEVEN (67) als tienerwoord van het jaar 2025. Sommige die de betreffende leeftijd hebben, zijn er erg mee in hun nopjes en zeggen in elk gesprek te pas en te onpas SixSeven. LOL! Glaasje wijn Deze heerlijke vrolijke nieuwjaarsavond convergeert met knuffels en kusjes, nieuwe kleine romances zonder aandacht voor kleren of kapsels noch voor een trui die je je herinnert toen je hem of haar voor het eerst kuste. Nope, op dit feest heerst vooral respect en samenhorigheid. Je moet al héél weird zijn om op te vallen op het feest. Iedereen vindt het een privilege om te zijn waar ze zijn waar andere mensen nooit aan deel willen nemen. Neen! Dit zijn geen sukkelaars. Dit zijn rasechte wereldbewoners met kennis van zaken. Actueel bijgebeend en zich misschien meer bewust van de complexe wereld dan beleidsvoerders wel willen denken. Relativeren doen ze met de boutade, ‘Tomorrow is another day’. Alleszins, mensen die zich eerder intuïtief laten leiden zoals de beste schilders doen. Ze kennen hun krijtlijnen waartussen ze zich kunnen bewegen. Hanteren de borstel naar talent en vakkundigheid. Kennen goed het verschil tussen hemel en hel. Lezen vaak de Bijbel en vinden er troost in, nu elk geloof is uitgedoofd. Kortom, de sukkelaars denken meer dan ze doen terwijl politici vaak meer doen dan denken. Als 2026 evenwicht brengt tussen deze twee moralen, dan is er meer hoop dan we durven hopen.

Leve 2026